เคฌ्เคฐिเคिเคถ เคंเคชเคจी เคैंเคฌ्เคฐिเค เคเคจाเคฒिเคिเคा เคเคจ เคฆिเคจों เคूเคฌ เคเคฐ्เคा เคฎें เคนै । เคเค เคธ्เคिंเค เคเคชเคฐेเคถเคจ เคे เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคंเคชเคจी เคชเคฐ เคเคฐोเคช เคนै เคि เคเคธเคจे เคเคฐीเคฌ 5 เคเคฐोเคก़ เคซेเคธเคฌुเค เคเคชเคญोเค्เคคाเคं เคा เคกाเคा เคोเคฐी เคเคฐเคे เคเคธเคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคฆुเคจिเคฏा เคे เคตिเคญिเคจ्เคจ เคจेเคคाเคं เคी เคฎเคฆเคฆ เคे เคฒिเค เคिเคฏा । เคเคจ เคจेเคคाเคं เคฎें เค เคฎेเคฐिเคी เคฐाเคท्เค्เคฐเคชเคคि เคกोเคจाเคฒ्เคก เค्เคฐंเคช เคญी เคถाเคฎिเคฒ เคนै । เค ंเคฆेเคถा เคนै เคि เคोเคฐी เคिเค เคเค เคซेเคธเคฌुเค เคกाเคा เคा เคฆुเคฐुเคชเคฏोเค เคฌ्เคฐिเคेเคจ เคे เคฏूเคฐोเคชीเคฏ เคธเคฎुเคฆाเคฏ เคธे เค เคฒเค เคนोเคจे เคो เคฒेเคเคฐ เคเคจเคฎเคค เคธंเค्เคฐเคน เคฏाเคจी เคฌ्เคฐेเค्เคिเค เคฎें เคญी เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคเคฏा ।
เคเคธเคฎें เคोเค เคฆो เคฐाเคฏ เคจเคนीं เคि เคคเคเคจीเค เคिเคธी เคญी เคฆेเคถ เคे เคธाเคฎाเคिเค , เคเคฐ्เคฅिเค เคต เคฐाเคเคจीเคคिเค เค्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เคช्เคฐเคค्เคฏเค्เคท เคฏा เค เคช्เคฐเคค्เคฏเค्เคท เคฐूเคช เคธे เค เคจेเค เคซाเคฏเคฆे เคชเคนुंเคाเคจे เคต เคाเคฐ्เคฏ เคธंเคธ्เคृเคคि เคฎें เคจเคฏाเคชเคจ เคฒाเคจे เคा เคฎाเคฆा ( เคคाเคเคค ) เคฐเคเคคी เคนै । เคฒेเคिเคจ เคนाเคฒ เคนी เคฎें เคिเคธ เคคเคฐเคน เคซेเคธเคฌुเค เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคाเคं เคा เคกाเคा เคोเคฐी เคเคฐ เค เคฎेเคฐिเคी เคुเคจाเคต เคฎें เคฆुเคฐुเคชเคฏोเค เคा เคฎाเคฎเคฒा เคธाเคฎเคจे เคเคฏा เคนै , เคตเคน เคฆเคฐ्เคถाเคคा เคนै เคि เคกेเคा เคฒीเค เคธเคฎेเคค เคคเคฎाเคฎ เคธाเคเคฌเคฐ เค เคชเคฐाเคง เคจ เคธिเคฐ्เคซ เคตिเคाเคธเคถीเคฒ เคฆेเคถों เคे เคฒिเค เคฌเคฒ्เคि เคตिเคเคธिเคค เคฆेเคถों เคे เคฒिเค เคญी เคธเคฎाเคจ เคฐूเคช เคธे เคเค เคंเคญीเคฐ เคुเคจौเคคी เคนै ।
เคญाเคฐเคค เคे เคธंเคฆเคฐ्เคญ เคเคฐ เค เคฐ्เคฅเคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคे เค्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เคเคธเคे เคฎเคนเคค्เคต เคो เคธเคฎเคे เคคो เคฎोเคฌाเคเคฒ เคฌैंเคिंเค , เคฎोเคฌाเคเคฒ เคेเคเคตे , เคต เคธॉเคซ्เค เคเคฐेंเคธी เคे เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคคीเคต्เคฐ เคฒेเคจเคฆेเคจ เคธंเคญเคต เคนुเค เคนै । เคเคธเคे เค เคคिเคฐिเค्เคค เคเคเคเคธोเคฐ्เคธिंเค เค्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เคฐोเคเคाเคฐ เคे เคจเค เคตिเคเคฒ्เคช เคญी เคुเคฒे เคนैं । เคฏเคน เคกिเคिเคเคฒीเคเคฐเคฃ เคा เคนी เคเคฎाเคฒ เคนै เคि เคถिเค्เคทा เคे เค्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เค- เคฒเคฐ्เคจिंเค เคैเคธी เคเคญाเคธी เคเค्เคทाเคं เคต เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคे เค्เคทेเคค्เคฐ เคฎे เคฎोเคฌाเคเคฒ เค्เคฒीเคจिเค เคैเคธी เคจเคตीเคจเคคเคฎ เคตिเคเคฒ्เคชों เคा เคตिเคाเคธ เคธंเคญเคต เคนुเค ।
. เคिเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคธिเค्เคे เคे เคฆो เคชเคนเคฒू เคนोเคคे เคนैं । เคเคธी เคช्เคฐเคाเคฐ เคเคธเคे เคญी เคฆो เคชเคนเคฒू เคนैं । เคเค เคคเคฐเคซ เคเคนां เคคเคเคจीเค เคा เคเค्เคเคตเคฒ เคชเค्เคท เคนै , เคคो เคฆूเคธเคฐी เคคเคฐเคซ เค เคชเคฐाเคง เคฐिเคॉเคฐ्เคก เคฌ्เคฏूเคฐो ( เคเคจเคธीเคเคฐเคฌी ) เคคाเคा เคंเคเคก़े เคญเคฏाเคตเคน เคคเคธ्เคตीเคฐ เคช्เคฐเคธ्เคคुเคค เคเคฐเคคे เคนैं । เคंเคเคก़ों เคे เค เคจुเคฎाเคจ เคฎुเคคाเคฌिเค เคญाเคฐเคค เคฎें เคชिเคเคฒे 10 เคตเคฐ्เคทों เคฎें เคธाเคเคฌเคฐ เค เคชเคฐाเคงों เคฎें 19 เคुเคจा เคตृเคฆ्เคงि เคนुเค เคนै । เคो เคจ เคธिเคฐ्เคซ เคนเคฎाเคฐे เคจिเคी เคाเคจเคाเคฐिเคฏों เคे เคฒिเค เคนोเคจे เคी เคเคถंเคा เคो เคฌเคข़ाเคคे เคนैं เคฌเคฒ्เคि เคฏुเคตाเคं เคो เคเคคंเคเคตाเคฆी เคเคคिเคตिเคงिเคฏों เคฎें เคถाเคฎिเคฒ เคเคฐเคจे เคฎें เคเคคंเคเคตाเคฆिเคฏों เคा เคाเคฎ เคญी เคเคธाเคจ เคเคฐ เคฐเคนी เคนै । เคนाเคฒांเคि เคเคนเคจा เคเค िเคจ เคนै เคि เคญाเคฐเคค เคฎें เคญी เคुเคจाเคต เคธंเคฌंเคงी เคกाเคा เคा เคฆुเคฐुเคชเคฏोเค เคนुเค เคนै เคฒेเคिเคจ เคธเคนเคฏोเคी เคंเคชเคจी เคจे เคฏเคน เคธ्เคตीเคाเคฐ เคเคฐเคे เคธंเคฆेเคน เคฌเคข़ा เคฆिเคฏा เคนै เคि เคเคธเคจे เคฏเคนां เคे เคเค เคฆเคฒों เคो เค เคชเคจी เคธेเคตाเคं เคฆी เคนैं , เคो เคตिเคถ्เคต เคे เคธเคฌเคธे เคฌเคก़े เคฒोเคเคคंเคค्เคฐ เคฆेเคถ เคญाเคฐเคค เคे เคฒिเค เคจเคฏा เคเคคเคฐा เคธाเคฌिเคค เคนो เคธเคเคคा เคนै ।
เคुเคฒ เคฎिเคฒाเคเคฐ เคเคนें เคคो เคเค เคคเคฐเคซ เคเคนां เคंเคเคฐเคจेเค เคจे เคนเคฎाเคฐी เคिंเคฆเคी เคो เคธเคฐเคฒ เคฌเคจाเคจे เคต เคธเคฎเคฏ เคฌเคाเคจे เคा เคाเคฎ เคिเคฏा เคนै เคคो เคฆूเคธเคฐी เคเคฐ เคกिเคिเคเคฒ เคธाเคงเคจों เคे เคฆुเคฐुเคชเคฏोเค เคธंเคฌंเคงी ' เคธाเคเคฌเคฐ เค เคชเคฐाเคง ' เคจाเคฎเค เคจเคตीเคจ เคธเคฎเคธ्เคฏा เคो เคเคจ्เคฎ เคฆिเคฏा เคนै ।
. เคธाเคเคฌเคฐ เค เคชเคฐाเคงों เคฎें เคฒเคाเคคाเคฐ เคนोเคคी เคตृเคฆ्เคงि เคเคธ เคฌाเคค เคा เคช्เคฐเคฎाเคฃ เคนै เคि เคเค ोเคฐ เคฆंเคก เคा เคช्เคฐाเคตเคงाเคจ เคเคฐเคจे เคตाเคฒे เคธूเคเคจा เคช्เคฐौเคฆ्เคฏोเคिเคी เค เคงिเคจिเคฏเคฎ 2000 เคต 2013 เคฎें เคชाเคฐिเคค เคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เคธुเคฐเค्เคทा เคจीเคคि เคिเคธเคे เค ंเคคเคฐ्เคเคค เคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เค เคคि เคธंเคตेเคฆเคจเคถीเคฒ เคธूเคเคจा เคเคฐ เค เคตเคธंเคฐเคเคจा เคธंเคฐเค्เคทเคฃ เคेंเคฆ्เคฐ เคी เคธ्เคฅाเคชเคจा เคी เคเค เคैเคธे เคช्เคฐเคฏाเคธ เคธเคฐाเคนเคจीเคฏ เคคो เคนैं เคिंเคคु เคเคจ्เคนें เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคจเคนीं เคเคนा เคा เคธเคเคคा ।
เคฏเคน เค ीเค เคนै เคि เคธूเคเคจा เคเคตं เคช्เคฐौเคฆ्เคฏोเคिเคी เคฎंเคค्เคฐी เคฐเคตिเคถंเคเคฐ เคช्เคฐเคธाเคฆ เคจे เคซेเคธเคฌुเค เคो เคेเคคाเคคे เคนुเค เคเคนा เคि เคธोเคถเคฒ เคธाเคเค्เคธ เคे เค्เคฐाเคนเคों เคे เคนिเคคों เคी เคฐเค्เคทा เคो เคฒेเคเคฐ เคो เคจिเคฏเคฎ เคाเคจूเคจ เคนै เคเคธเคी เคจเค เคธिเคฐे เคธे เคธเคฎीเค्เคทा เคी เคाเคเคी , เคฒेเคिเคจ เคเคจ्เคนें เคฏเคน เคญी เคธुเคจिเคถ्เคिเคค เคเคฐเคจा เคाเคนिเค เคि เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เคธाเคเค्เคธ เคญाเคฐเคค เคฎें เคญाเคฐเคคीเคฏ เคाเคจूเคจ เคे เคนिเคธाเคฌ เคธे เคนी เคเคฒें ।
. เคเคธเคे เค เคคिเคฐिเค्เคค เคต्เคฏเค्เคคिเคเคค เคต เคธांเคเค เคจिเค เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคญी เคเคฆเคฎ เคเค ाเคจा เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคธเคฎเคฏ เคी เคธเค्เคค เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคนै । เคธाเคเคฌเคฐ เคธुเคฐเค्เคทा เคे เคเคคเคฐे เคो เคเคฎ เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคนเคฎाเคฐी เคช्เคฐाเคฅเคฎिเค เคोเคถिเคถ เคเคธ เคฌाเคค เคชเคฐ เคนोเคจी เคाเคนिเค เคि เคिเคธ เคคเคฐीเคे เคธे เคฒोเคों เคฎें เคธเคเคเคคा เคा เคตिเคाเคธ เคนो ? เคเคธเคे เคฒिเค เคธाเคเคฌเคฐ เคธुเคฐเค्เคทा เคธंเคฌंเคงी เคตिเคทเคฏ เคตเคธ्เคคु เคो เคชाเค ्เคฏเค्เคฐเคฎ เคฎें เคถाเคฎिเคฒ เคเคฐเคจा เคต เคตिเคญिเคจ्เคจ เคช्เคฐเคाเคฐ เคे เคธंเคเค เคจों เคต เคैเคฐ เคธเคฐเคाเคฐी เคธंเคเค เคจ , เคธिเคตिเคฒ เคธोเคธाเคเคी เคे เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคเคจ เคाเคเคฐूเคเคคा เคธैเคฒाเคจा เคเค เคฌेเคนเคคเคฐ เคตिเคเคฒ्เคช เคนो เคธเคเคคा เคนै । เคเคจ เคाเคเคฐूเคเคคा เคเคธเคฒिเค เคญी เคเคตเคถ्เคฏเค เคนै เคคाเคि เคฒोเค เค เคชเคจे เคจिเคी เค เคงिเคाเคฐों เคो เคाเคจे เคเคฐ เคเคจเคा เคฆाเคตा เคเคฐ เคธเคें । เคต्เคฏเค्เคคिเคเคค เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคंเคीเคตाเคฏเคฐเคธ , เคฎाเคฒเคตेเคฏเคฐ เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคญी เค เคคि เคเคตเคถ्เคฏเค เคนै เคฒेเคिเคจ เคเคธे เคธเคฎเคฏ-เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เค เคชเคกेเค เคคंเคค्เคฐ เคी เคिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐी เคนै । เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคฎें เคนเคฎ เคुเคเคฒ เคैเคธे เค เคฎेเคฐिเคी เคธเคฐ्เค เคंเคเคจ เคชเคฐ เคจिเคฐ्เคญเคฐ เคนै , เคเคธे เคฎें เคนเคฎाเคฐा เคช्เคฐเคฏाเคธ เคฏเคน เคญी เคนोเคจा เคाเคนिเค เคि เคนเคฎ เค เคชเคจा เคธ्เคตเคฆेเคถी เคธเคฐ्เค เคंเคเคจ เคตिเคเคธिเคค เคเคฐें ।
เคเคชเคฐ्เคฏुเค्เคค เคธुเคจिเคฏोเคिเคค เคเคชाเคฏों เคต เคฎเคเคฌूเคค เคฐเคฃเคจीเคคि เคे เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคจ เคธिเคฐ्เคซ เคธंเคตिเคงाเคจ เคช्เคฐเคฆเคค्เคค เคจिเคเคคा เคे เค เคงिเคाเคฐ เคो เคธुเคจिเคถ्เคिเคค เคिเคฏा เคा เคธเคेเคा เคฌเคฒ्เคि เคฆेเคถ เคी เคเคเคคा เคต เค เคंเคกเคคा เคो เค ेเคธ เคชเคนुंเคाเคจे เคตाเคฒे เคคเคค्เคตों เคต เคธंเคฌंเคงिเคค เคธंเคญाเคตिเคค เคเคคเคฐों เคธे เคญी เคจिเคाเคค เคชाเค เคा เคธเคเคคी เคนै |
เคฒेเคเค- Vinod Rathee
_____________________________________________
In English
The British company Cambridge Analyica is in great detail these days. Through a sting operation, the company is accused of stealing data of about 50 million Facebook users and used it to help various leaders of the world. These leaders also included American President Donald Trump. It is feared that misuse of stolen Facebook data has also been used in the referendum, ie, in Bregenz, about the separation of UK's European community.
There is no double opinion that the technique holds the female (force) to bring many benefits directly or indirectly to the social, economic and political sectors of any country and bring newness to the work culture. But just as the case of misuse of US users by theft of data from Facebook users has been found in the recent election, it shows that all cyber crimes including data leaks are equally a serious challenge for developing countries, but also for developed countries. is .
Understanding the significance of India's context and its importance in the field of economy, rapid transactions were possible through mobile banking, mobile gateway, and soft currency. Apart from this, new options for employment in the outsourcing sector are also open. It is very difficult to digitize that in the field of education, it is possible to develop the latest options such as virtual classes like e-learning and health clinics in the field of health.
. Just as the coin has two sides. In the same way there are also two aspects. On the one hand, where technology is the bright side, on the other hand, the crime records bureau (NCRB) latest figures present a horrific picture. According to data estimates, there has been a 19-fold increase in cyber crime in India in the last 10 years. Which not only increase the apprehension of getting to know about our personal information but also making the task of terrorists easier in incorporating the youth into terrorist activities. While it is difficult to say whether the data related to the elections has been misused in India, but the cooperative has increased the doubt by accepting that it has served its services to many of the parties here, the new threat to the world's largest democracy. Can prove.
On the whole, on one hand, where the Internet has worked to simplify our lives and save time, on the other hand, on the other hand, a new problem called 'cyber crime' has arisen regarding misuse of digital means.
'
. The continuous increase in cyber crime is the evidence that the National Security Policy, passed in the Information Technology Act 2000 and 2013, which provides for the stringent penalties, under which National High Sensitive Information and Infrastructure Conservation Center was established, efforts are appreciable but they Not enough can be said.
It is fine that Information and Technology Minister Ravi Shankar Prasad warned Facebook that the rules law regarding the protection of the interests of the social sites will be reviewed, but they should also ensure that social media sites Follow the Indian law according to India.
. Apart from this, taking the steps at the personal and organizational level is a dire need of the present time. Our primary effort to reduce the risk of cyber security should be on the matter of how the awareness develops in people? For this, subject matter related to cyber security can be included in the curriculum and public awareness through different types of organizations and non-governmental organizations, civil society can be a better option. Public awareness is also necessary so that people can know and claim their own personal rights. Use of antivirus, malware at the individual level is also very important, but it is the responsibility of the updated system from time to time. At present, we are dependent on American search engine like Google, so our effort should also be to develop our own indigenous search engine.
Through the above-mentioned measures and strong strategy, not only will the right to confer the right to confiscation of the constitution, but also to the unity and integrity of the country, the elements and related potential threats can be found.
- By - Vinod Rathee